Bitcoins: The Next Big Thing of nicheproduct?

Editie: Juni 2014 | Tekst: | Fotografie: Shutterstock

Innovaties gaan niet zelden gepaard met duidelijke voor- en tegenstanders. Dit is zeker ook het geval wanneer het virtuele valuta betreft. Echt ‘nieuw’ is de bekendste variant, de Bitcoin, niet meer te noemen, maar sinds vorig jaar grote e-commercebedrijven de Bitcoin ook daadwerkelijk gingen accepteren als betaalmiddel komt de discussie steeds vaker aan de orde. Dus ook tijd voor Memory om zich eens te verdiepen in dit elektronische geld.

Laten we starten met wat cijfers van mister Peilingen himself: Maurice de Hond. 70 procent van Nederland kent Bitcoin. 10 procent is op een plek geweest waar de Bitcoin gebruikt kon worden. 1 procent heeft daar daadwerkelijk een keer gebruik van gemaakt. Al zijn onder deze gebruikers geen vrouwen en geen 50-plussers gesignaleerd. Niet verrassend misschien, maar het percentage Bitcoingebruikers ligt onder jongeren iets hoger, op 3 procent. En Maurice peilde ook het gevoel van de Nederlanders: 56 procent is negatief. Al gelooft hij zelf dat hier sprake is ‘onbekend is onbemind’ en verwacht dat dit over 5 jaar totaal anders zal zijn. Onbekend dus. Dan is een kleine uitleg wellicht op zijn plaats. Bitcoin is digitale valuta die via internet verhandeld wordt, een zogeheten cryptovaluta. Als bedenker van de Bitcoin wordt Satoshi Nakamoto genoemd, maar het is publiekelijk geheim dat dat een pseudoniem is voor één of meerdere computerdeskundigen. Bitcoin is bedoeld als een anoniem betalingssysteem waar geen overheid of bank controle over heeft. Daarmee is het een opensource dat gebruik maakt van peer-to-peer-technologie. Om bitcoins te gebruiken heb je een digitale portemonnee nodig. Die kun je op je eigen computer downloaden, of via een online dienst. Je koopt bitcoins online of via bitcoinpinautomaten. Daar kun je eurobiljetten invoeren, waarna je dat bedrag in bitcoins in je digitale portemonnee krijgt gestort. De waarde van de Bitcoin wordt bepaald door de markt en fluctueert sterk. Er is op voorhand vastgesteld dat er aan het einde een vaste hoeveelheid bitcoins in het systeem in omloop zijn, namelijk 21 miljoen, er is niemand die dus later geld kan bijdrukken. 

Betalen met bitcoins

De Waag, een Delfts café was begin vorig jaar de eerste niet virtuele plek in Nederland waar je met Bitcoins kon afrekenen. Inmiddels zijn het aantal locaties online en offline waar je met je bitcoins kunt betalen flink toegenomen. Ondanks dat er steeds meer bedrijven de digitale munt als betaalmiddel accepteren, ontdekte de NOS recent dat er nog maar mondjesmaat met bitcoins wordt afgerekend. Grootste acceptant van bitcoins is Thuisbezorgd.nl, hier kun je sinds eind vorig jaar afrekenen in bitcoins. Tegen de NOS verklaarde eigenaar Jitse Groen dat momenteel 4 procent van de betalingen online gebeurt met bitcoins. Dit staat gelijke aan honderden bestellingen per dag. Omdat de site in verschillende landen actief is zijn dit niet alleen Nederlandse betalingen. “Na introductie schoot het aantal betalingen omhoog, maar de laatste maanden groeit het niet meer”, zegt Jitse Groen tegen de NOS. “Het is een niche die ermee betaalt. Dan moet je denken aan de nerds en de gamers.” Toch gelooft Robert-Reinder Nederhoed, eigenaar van Bitmymoney dat bitcoins breed geaccepteerd gaan worden. “Ik denk binnen zo’n vijf jaar. Met internet heeft het ook lang geduurd voordat het echt aansloeg. Zo is het nu ook”, verklaart hij tegen de NOS. Niet iedereen is ervan overtuigd dat de Bitcoin reële toekomst is. Tegenstanders doen het principe nog geregeld af als hype. Ook De Nederlandse Bank benadrukt dat het gebruik van deze valuta’s nog zeer kleinschalig is en de Bitcoin bovendien niet goed in staat is alle functies van geld te vervullen. Dit werd onlangs bevestigd door een Nederlandse rechter die concludeerde dat Bitcoin geen geld is, maar een ruilmiddel. Volgens de rechtbank is de bitcoin geen wettig betaalmiddel, en kan het daardoor niet worden bestempeld als ‘gangbaar geld’. Ook de geroemde veiligheid van de globale onafhankelijke betalingssystemen, door het anonieme karakter en het feit dat tussenpersonen ontbreken kreeg een deuk door gebeurtenissen bij Mt. Gox. Lange tijd was dit bedrijf de grootste handelssite, maar vroeg begin dit jaar faillissement aan na de diefstal van 650.000 bitcoins. Geruchten dat het bedrijf zelf de bitcoins achterover heeft gedrukt zijn ook te horen. Hoe het ook zij: bitcoinportemonnee’s zijn populair gebleken als doelwit voor hackers maar ook voor oplichters. En voorlopig is er juridisch nog weinig geregeld voor het gebruik van bitcoins. Dus of de Bitcoin zal uitgroeien tot een alternatief voor ons huidige geld, een nicheproduct blijft of uiteindelijk van het toneel zal verdwijnen zal de tijd moeten leren. Het is in ieder geval een mooi signaal om banken te laten zien dat ze niet kunnen achterblijven met verbetering en innovatie van hun dienstverlening.

 

Dit zeggen zij over Bitcoin:

‘Geen bruikbaar alternatief’

 DNB: “Het is onwaarschijnlijk dat virtuele valuta’s zoals de bitcoin op afzienbare termijn een bruikbaar alternatief voor het huidige geld zullen worden. Virtuele valuta’s staan momenteel volop in de belangstelling door hun innovatieve karakter en de vraagtekens die zij zetten bij het huidige financiële systeem. Maar dat maakt ze niet tot een middel dat de basisfuncties van geld vervult.”
In het DNBulletin, mei 2014

‘De grootste innovatie sinds internet bankieren’

Vincent Everts, trendwatcher:“Nederland loopt nu voor in het gebruik en werken aan Bitcoin standaarden net zoals wij vaak in de financiële wereld innoveren. Het is geen bedreiging voor de fi nanciële sector maar de grootste innovatie sinds internet bankieren. Nu doorpakken en bitcoin diensten internationaal implementeren is een prima kans voor bedrijfsleven en overheid.”
In een persbericht Het Nationaal Bitcoin Congres 2014, mei 2014

‘Geen enkele garantie’

Minster Dijsselbloem:“Je hebt geen enkele garantie dat ze hun waarde houden. De Bitcoin is weliswaar hip en leuk, maar besef wel dat ze morgen niets meer waard kunnen zijn.”
In een interview met RTL-Z, december 2013

‘Heel interessant’

Dirk Bezemer, hoofddocent Economie aan de Rijksuniversiteit Groningen: “Volgens mij is Bitcoin heel interessant, omdat het laat zien wat de mogelijkheden van het nieuwe bankieren zijn. Ook laat Bitcoin zien dat het creëren van geld, met moderne elektronische middelen, zelfs buiten banken om kan. […] Bitcoin is een vorm van krediet die niet gekoppeld is aan een handelsrelatie. Iedereen kan daar aan mee doen.”
In een interview met Marketupdate, januari 2014

‘Een volstrekte hype’

Nout Wellink: “Dit [globale onafhankelijke betalingssystemen zoals Bitcoin] is nog erger dan de Tulpenmanie. Toen kreeg je tenminste nog tulpen, nu krijg je niets. Vroeger of later stort dit bouwwerk in en dan zullen er wel weer klachten komen. Dit loopt vroeger of later mis, het is pure speculatie, dit heeft geen substantie. Een volstrekte hype.”
In een discussiebijeenkomst Room for Discussion van de UvA, december 2013

‘De vervanger van de euro en de dollar’

Marc van der Chijs, bitcoininvesteerder: “Er is mijns inziens weinig vertrouwen in de euro en de dollar. Je kunt je klok erop gelijkzetten dat we op termijn in een nieuwe crisis terecht komen. En het grote publiek is steeds beter geïnformeerd, dus de kans wordt ook steeds groter dat de euro en de dollar het bij een volgende crisis niet kunnen bolwerken. En dan staat hun vervanger al klaar.”
Op Het Nationaal Bitcoin Congres opgetekend door MT, mei 2014