Alles over assessments

Editie: Januari-Februari 2012 | Tekst: | Fotografie: Subsoda

Vaak is een cv en een sollicitatiegesprek niet genoeg. Je moet assessments doen. Ook voor business courses. Je wordt een dag door de mangel gehaald met IQ-tests en voor de leeuwen geworpen in rollenspellen. Lees hier hoe je je het beste voorbereidt.

André Lollinga

André Lollinga
  • Functie: Loopbaanbegeleider
  • Werkgever: AT Academycoaching

Voorbeeld woordkennistest

Wat is een sonate?

  • A. Een luchtig lied
  • B. Oefening
  • C. Muziekstuk voor één instrument

Voorbeeld antoniementest

Wat is het meest tegengesteld aan vroegtijdig?

  • A. Tijdig
  • B. Krachtig
  • C. Oud
  • D. Gewoon
  • E. Achterstallig

Voorbeeld associatietest

Muis, beeldscherm, ... ?

  • A. Toetsenbord
  • B. Afstandsbediening
  • C. Geluidsbox
  • D. Schaar

Wat is een assessment?

Een assessment is een middel om sollicitanten te testen of ze klaar zijn voor een functie. Het wordt voornamelijk ingezet door grote bedrijven en multinationals bij functies en traineeships voor high potentials. Een assessment kan van een dagdeel tot twee hele dagen duren – afhankelijk van de zwaarte van de functie – en bestaat meestal uit enkele van de volgende onderdelen: rollenspel, postbakoefening, intelligentietest, presentatie, groepsdiscussie, persoonlijkheidsvragen en interview. Drie onderdelen lichten we toe:

1. Rollenspel

In een praktijksimulatie word je tussen andere trainees en acteurs gezet en moet je een probleem oplossen. Observatoren bekijken hoe je dat aanpakt.

Tips: Overdrijf niet, maar blijf bij je zelf. Hou niet krampachtig vast aan je standpunten.

Voorbereiding: Oefen een presentatie of rollenspel met vrienden, collega’s of medestudenten en vraag om feedback.

Tip: Ga op je assessment niet piekeren over hoe je haar zit

2. Intelligentietest

Je doet een grote reeks tests binnen een bepaalde tijd. Veel voorkomende onderdelen zijn: verbale analogieën, figurenreeksen en syllogismen.

Tips: Lees de vragen goed. Laat je niet opjagen, maar maak aan het begin een schatting hoeveel tijd je per vraag hebt. Sla moeilijke vragen over, gok niet. Heb je tijd over, loop dan je antwoorden na.

Voorbereiding: Alle onderdelen kun je oefenen, zodat je de methodiek leert kennen. Goede intelligentietests vind je op 123test.nl (deze zijn niet gratis).

3. Persoonlijkheids vragen en interviews

Je voert een gesprek met een psycholoog of HR-consultant over je competenties en je toekomstplannen. Soms krijg je meerdere gesprekken die zich toespitsen op verschillende aspecten van je karakter.

Tips: Haal geen oude voorbeelden aan, maar vertel over toepasselijke situaties van de afgelopen twee jaar. Schets geen al te rooskleurig beeld van jezelf; het is geen verkooppraatje. Maar focus ook niet te veel op negatieve zaken.

Voorbereiding: Schrijf als oefening op welke competenties je in huis hebt, waar je nog aan kunt werken en verzin praktijkvoorbeelden bij deze vaardigheden.

‘Zie je assessment als een zinnige zelftest’

 Zijn assessments populair?

Loopbaanbegeleider André Lollinga: “Enkele jaren terug zag je assessments voornamelijk bij wo-functies. Nu zie je het ook meer bij hogere functies voor hbo-starters, vooral in de economische, juridische en financiële sector. Een valkuil van het vaker inzetten van assessments is dat bedrijven het soms ook gebruiken als ze één heel specifiek profiel voor ogen hebben, terwijl een passend persoon ook aan andere competenties kan en mag voldoen. Wat je als kandidaat op orde moet hebben, is je intrinsieke motivatie. Weet waarom je dit doet, waarom je deze functie ambieert. Het gaat er bij een assessment niet altijd om of je iets goed of fout hebt. Vaak worden dezelfde vragen op verschillende wijzen gesteld, geef dan consequent antwoord.”

“Bij onze loopbaanbegeleiding werken wij met een methode uit de sportpsychologie. Als een topsporter een belangrijke wedstrijd heeft, moet hij zich niet bezighouden met de angst om te falen, maar met de zoektocht naar winst en geluk. Het is heel menselijk om te denken ‘wat als ik het niet haal’. Door onze methode leren we kandidaten om zulke gedachten uit te schakelen en zich te focussen op hun taak van dat moment. Die methode werkt ook goed bij assessments.”

De tien geboden

1. Gij zult u voorbereiden

Oefen tests online. Vraag je huisgenoten bijvoorbeeld om als board of directors op te treden terwijl jij een pizzapunt van drie dagen terug probeert te verkopen in een rollenspel.

2. Gij zult uitgeslapen en niet ziek zijn

Ga niet naar dat afstudeerfeestje de avond voor je assessment, maar zorg voor een goede nachtrust. Meld je ziek als je je echt niet lekker voelt; ziekte beïnvloedt je prestaties.

3. Gij zult u richten op uw taak

Focus je tijdens de dag enkel op de opdrachten die je krijgt. Probeer gedachten als ‘wat als ik het fout doe’ en ‘zit m’n haar wel goed’ uit te bannen.

4. Gij zult gespannen zijn, zonder twijfel

Gezonde spanning kan geen kwaad. Weet je van jezelf dat je je zenuwen niet de baas bent, volg dan gebod 1 op; daar word je rustiger van. Zo voorkom je vervelende situaties.

5. Gij zult niet enkel voor de baan gaan

Je doet het assessment omdat je die topbaan wilt. Daar hoef je niet geheimzinnig over te doen, maar zie het assessment ook als zinnige zelftest. Deze bewuste houding – ook over waarom je deze baan wilt – zal helpt verder helpen, wat de uitkomst van je assessment uiteindelijk ook is.

6. Gij zult niet voor de fun meedoen

Lol hebben kan geen kwaad, maar enkel voor de lol meedoen, heeft geen zin. Daar prikken psychologen zo doorheen en dan ben je snel uitgelachen.

7. Gij zult niet met excuses komen aanzetten

Slecht geslapen de dag ervoor? Voorstelbaar, maar gebruik dat niet als excuus voor je gedrag tijdens rollenspellen of in gesprekken.

8. Gij zult geen rol spelen, al heet het een rollenspel

Natuurlijk speel je een rol in het rollenspel, maar maak er geen kluchtige of dramatische acteerprestatie van. Dus geen grappen om in het gevlij te komen, of sluwe Gordon Gekko-trucs om tegenspelers klem te zetten.

9. Gij zult het assessment niet ter discussie stellen

Assessments zijn een slechte methode om jouw competenties te testen. En het nut van intelligentietests valt te betwijfelen. Dat kun jij wel vinden, maar begin er niet over tijdens je assessment; bewaar deze discussiepunten voor je debatclub.

10. Gij zult absoluut niet vooraf de film Exam bekijken

In deze Engelse film krijgt een groep high professionals een heel uitzonderlijk assessment. In een afgesloten ruimte liggen vellen papier zonder tekst. Toch gaan de kandidaten op zoek naar vragen en antwoorden. Ze denken dat alles bij de opdracht hoort, ook het feit dat er slachtoffers vallen en hoe ze daar op reageren. Het vooraf bekijken van deze thriller is zwaar af te raden! Je eigen assessment is al spannend genoeg.