De accountant 3.0

Editie: Mei 2013 | Tekst: | Fotografie: iStock

Het accountantsvak is aan verandering onderhevig. Voor de accountant die alleen maar gefixeerd is op cijfertjes is steeds minder ruimte. Memory Magazine vroeg Fou-Khan Tsang RA, bestuursvoorzitter van Alfa Accountants en Adviseurs naar zijn visie over de toekomst van het vak.

Fou-Khan Tsang RA

Fou-Khan Tsang RA
  • Leeftijd: 44 jaar
  • Functie: Voorzitter van de Raad van Alfa Accountants en Adviseurs. Verantwoordelijk voor de portefeuilles accountancy, marketing en ICT
  • Nevenactiviteiten: Bestuurslid en voorzitter van de ICT-commissie van het SRA. Vice voorzitter van VLB en voorzitter van Edi Circle. Daarnaast is hij redacteur bij 'Accountancynieuws'.

“Accountants hebben te lang gedacht dat ze in een eigen exclusieve wereld leven, maar het tegendeel is waar.” Het zijn duidelijke woorden van Fou-Kan Tsang, bestuursvoorzitter van Alfa Accountants en Adviseurs, als hem gevraagd wordt naar de veranderingen binnen de accountancy. “Ik zeg wel eens tegen accountants: Kijk eens naar buiten. Zie de wereld om ons heen veranderen.”

“Mensen die durven innoveren en te veranderen zijn noodzakelijk”

Een van de belangrijke veranderingen in de accountancy momenteel is volgens Tsang het strenger toezicht door de AFM. “Assurance, controlewerk, wordt hierdoor steeds meer een specialisme.” Hij refereert hierbij naar het recente onderzoek van de AFM naar de negen OOB-kantoren. De toezichthouder constateerde onlangs dat de controles die de middelgrote accountantskantoren, die wettelijke controles mogen uitvoeren bij organisaties van openbaar belang, op belangrijke onderdelen ernstige tekortkomingen bevatten. En daarmee de kwaliteit van de accountantscontrole, aldus de AFM, als geheel tekortschiet. “Daarnaast,” vervolgt Tsang, “zien we dat nieuwe methodieken en ICT ervoor zorgen dat we steeds efficiënter gaan werken of met andere woorden, dat we met steeds minder mensen hetzelfde werk kunnen verzetten. Daarom zijn accountants ook op zoek naar nieuwe vormen van dienstverlening. Met name in het MKB-segment zijn accountants bezig met het opzetten van nieuwe diensten rondom advies.”

“Assurance wordt steeds meer een specialisme”

Een perfecte storm

In zijn eigen blog gaf Fou-Khan Tsang al eerder zijn visie op de de turbulente tijd die het beroep doorgaat. Hij gebruikte daarbij ‘de perfecte storm’ als metafoor. Tsang: “Ik heb de metafoor van ‘de perfecte storm’ gebruikt om uit te leggen dat het gaat om meer dan ‘de crisis’ alleen. Door de crisis hebben we inderdaad te maken met een krimpende markt. Bedrijven gaan failliet of staken hun bedrijf. Ook zien we dat klanten die wel overleven kritisch zijn op de kosten. Zolang de crisis aanhoudt blijven we  hiermee te maken houden. Maar het laatste jaar sprak ik veel accountants die aangaven dat als de crisis maar eenmaal voorbij was, dat dan alles wel weer goed zou komen. Maar er zijn ontwikkelingen die het accountantsberoep misschien wel permanent veranderen. Ik doel hier op de snelle ontwikkelingen rondom ICT. Accountantskantoren denken nu aan het scannen van papieren facturen en deze automatisch laten boeken. Maar binnen enkele jaren zijn we over op elektronisch factureren en hoe ziet de wereld er dan uit? We zien een maatschappelijke ontwikkeling dat er steeds minder vertrouwen is in zowel instellingen en instituten. De accountant is de vertrouwenspersoon van het maatschappelijk verkeer. Maar wat is zijn rol als het maatschappelijk verkeer geen vertrouwen meer heeft?” Pas wanneer het accountantsberoep er anders uit gaat zien dan vandaag de dag zal, denkt Tsang, ‘de storm’ weer gaat liggen. “Daarvoor hebben we mensen nodig die durven te innoveren en te veranderen. Ik heb het wel eens omschreven dat we gamechangers nodig hebben als Steve Jobs die het beroep fundamenteel durven te veranderen.”

Twee typen

Voor de toekomst voorspelt Fou-Khan Tsang dan ook dat er twee typen accountants zullen ontstaan. “Die in de basis dezelfde achtergrond en kennis hebben, maar toch hun functie anders invullen. Als eerste is daar de Assurance accountant. Dit is de  accountant die zich voornamelijk bezighoudt met (wettelijke) controles en dus een zeer strikte houding heeft ten opzichte van de klant. Zijn specialisme is het goed kunnen controleren van complexe organisaties en werkt daarbij samen met specialisten op het gebied van onder andere verslaggeving (IFRS) en ICT. Daarnaast heb je de MKB georiënteerde accountant. Deze accountant is meer een adviseur dan een controleur en staat de ondernemer in het MKB bij in complexe ( nanciële) vraagstukken. Hij is meer generalist dan specialist, vergelijk het maar met een huisarts. Een accountant die ook zijn grenzen kent en daarom ook nauw samenwerkt met andere specialisten. Hij is in staat om goed te luisteren en te sparren met een ondernemer (trusted advisor rol).”

“Dezelfde kennis, maar andere invulling van de functie”

En wat betreft de positie van de Big Four zal die veranderen?

“Dat denk ik niet. Misschien dat ze zich nog wat meer primair op ‘Audit Only’ gaan richten.” Maar voor accountantskantoren in het algemeen zal innovatie een belangrijk speerpunt moeten zijn  volgens Tsang. “Op zoek naar nieuwe businessmodellen en durven wat anders te doen dan iedereen doet, is een vereiste. Accountantskantoren moeten beseffen dat de wereld veranderd is en dat het niet meer zo wordt als vroeger.”

Carrièretip voor de startende accountant

  • 'Vooral niet een accountant 1.0 willen worden, dat is een accountant die alleen maar gefixeerd is op cijfertjes, daar hebben we er al genoeg van. In plaats daarvan moet je de beste accountant 3.0 willen worden. Daarvoor moet je een beetje eigenwijs en nieuwsgierig zijn, niets zomaar voor waarheid aannemen. Tegelijkertijd ben je verbaal goed, weet je je goed te presenteren en laat je het kaas niet van je brood eten.’